حطيم : در شمال كعبه قرار دارد « 1 » - و آن قسمتى از كعبه است كه شكسته و جدا شده . حطيم بنايى است به شكل نيمدايره كه ارتفاع آن 31 / 1 متر و عرض ديوار آن از بالا 52 / 1 متر ولى از طرف پايين 44 / 1 متر مىباشد . اين بنا به وسيلهء مرمر پوشيده شده كه يك طرف آن مقابل ركن شامى قرار گرفته و طرف ديگر آن در مقابل ركن غربى مىباشد . گشادى ورودى آن در سمت شرقى تا انتهاى شاذروان 30 / 2 متر و گشادى قسمت ديگر آن كه در سمت غربى تا انتهاى شاذروان است ، 23 / 2 متر و اندازه ميان دو طرف نيم دايره هشت متر مىباشد . در پشت حطيم به فاصلهء دوازده مترى مطاف واقع شده است . زمينى كه ميان ديوار شمالى كعبه و حطيم قرار گرفته ، به حجر معروف است كه توسط دو ورودى كه دربارهء آن سخن گفتيم ، مىتوان به حجر راه يافت . زمين حجر توسط سنگ مرمر پوشيده شده است كه از وسط ديوار شمالى كعبه تا وسط دو نيمدايره حطيم 44 / 8 متر مىباشد . در ميانهء بالاى ديوار شمالى كعبه ناودانى طلا جاى گرفته كه به وسيله آن آب باران بام كعبه رانده مىشود . اين ناودان را سلطان عبد المجيد ( عثمانى ) در سال 1270 ه . به كعبه اهدا كرده است . [ تصوير ]

--> ( 1 ) - در تعيين جايگاه حقيقى حطيم ميان مكه‌شناسان اختلاف نظر وجود دارد ؛ گروهى آن را در شمال دانسته‌اند و گروهى ديگر در ركن جنوب غربى و جز اينها « مترجم » .